KGB – Devlet Güvenlik Komitesi

Devlet Güvenlik Komitesi, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin istihbarat ve gizli servisi. İlk olarak 1918 yılında Çeka adıyla kurulan teşkilat pek çok kez isim değişikliğine maruz kalmış ve son olarak 13 Mart 1954’te KGB adını almıştır.

KGB’nın ana görevleri yabancı istihbarat ve karşı istihbaratı sağlamak, devlet sınırlarını korumak, milliyetçilik, muhalefet ve Anti-Sovyet faaliyetleri gibi suçlarla mücadele etmek, SSCB, SBKP ve Sovyet hükümetini korumak, hükümet için gerekli istihbarat ve iletişimi sağlamaktı. KGB ulusal güvenliği tehdit eden ve savunmayı gerektiren konularda devlet adına istihbarat sağlar ve gerektiğinde doğrudan olaya müdahale ederek, tehdit unsurlarını ortadan kaldırırdı.

Teşkilat 1954 yılında İç İstihbaratın NKVD birimi ve İçişleri Bakanlığının MVD biriminin birleşmesiyle meydana geldi. MerkeziMoskova’daki Lubyanka Meydanı’nında bulunuyordu.

Tarih

Petrograd Sovyeti Merkez Yürütme Kurulu Başkanı Feliks Dzerjinski 19 Aralık 1917’de Halk Komiserleri Konseyi toplantısında devlet dairelerinde sabotaj ve karşı-devrimci faaliyetler konusunda bir rapor sundu. Bu rapor Tüm Rusya Karşı-Devrim ve Sabotajla Mücadele Olağanüstü Komisyonu’nun ( Rusça: Всероссийская чрезвычайная комиссия по борьбе с контрреволюцией и саботажем /Kısaca: Çeka) kuruluşunda bir teklif niteliği kazandı ve 6 Şubat 1918’de ilk Sovyet istihbarat ve gizli servisi Çeka kuruldu.

13 Mart 1954’te Yüksek Sovyet Prezidyumu’nda kabul edilen bir kararname ile istihbarat ve güvenlik servisinin adı Devlet Güvenlik Komitesi (Rusça:Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti) adını aldı. İçişleri eski birinci bakan yardımcısı Generalİvan Serov yeni adıyla KGB’nin ilk başkanı olarak atandı.

1991 Ağustosundaki ihtilal girişiminde zamanın KGB Başkanı General Vladimir Kryuçkov’un rolü olduğu ispatlanıp General Vadim Bakatim’e verilen emirle KGB 6 Kasım 1991’de resmen kaldırıldı. Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla Rusya’da KGB’nin görevini FSB ve SVR üstlendi. Ancak Beyaz Rusya’daki gizli servisin adı halen KGB’dir.

KGB’nin organizasyonu

Direktörlükler

  • KGB Birinci Genel Direktörlük Dış istihbarat
  • KGB İkinci Genel Direktörlük Karşı-istihbarat,iç politik kontrol
  • KGB Üçüncü Genel Direktörlük Askerî karşı-istihbarat ve silahlı kuvvetler politik izleme
  • KGB Dördüncü Direktörlük Ulaşım güvenliği
  • KGB Beşinci Genel Direktörlük Politik, dini, sanatsal sansür ve iç güvenlik,1989’dan sonra anayasayı koruma, “Z Direktörlüğü
  • KGB Altıncı Direktörlük Ekonomik karşı-istihbarat ve endüstri güvenliği
  • KGB Yedinci Direktörlük Sovyet vatandaşları ve yabancıları gözetleme
  • KGB Sekizinci Genel Direktörlük Ulusal, yabancı, deniz aşırı iletişimleri izleme-yönetme, kriptolojik ekipman, araştırma ve geliştirme
  • KGB Dokuzuncu Direktörlük Koruma servisi
  • KGB On Beşinci Genel Direktörlük Hükümet tesisleri güvenliği
  • KGB On Altıncı Direktörlük SIGINT (sinyal istihbaratı) ve iletişim önleme, Ulusal ve hükümet telefon ve telgraf sistemleri koruma ve izleme
  • SSCB Sınır Muhafaza Direktörlüğü Sınır güvenliği
  • Operasyonlar ve Teknoloji Direktörlüğü Kayıt cihazları ve araştırma laboratuvarları, Laboratuvar 12 zehirler ve ilaçlar için

Diğer Birimler

  • KGB Personel Dairesi
  • KGB Sekreterliği
  • KGB Teknik Destek Grubu
  • KGB Finans Dairesi
  • KGB Arşivleri
  • KGB Düzensizleri
  • KGB Yönetim Dairesi
  • SBKP Komitesi
  • KGB Spetsnaz
    • Alpha
    • Vympel
  • Prezidyum için Kremlin Muhafız Gücü

Başkanlarının Listesi

KGBbaskanlari